Asteroit kuşağı nedir?

Yazıyı Sosyal Medya Hesaplarında Paylaş

Bu yazımızda “asteroit kuşağı”nı yakından inceleyeceğiz? Asteroit kuşağının bilinmeyen yönlerine kısa bir yolculuk yapacağız..

Yazımıza başlamadan çok merak edilen şu sorunun cevabını paylaşalım:

“ Asteroit kuşağı hangi iki gezegen arasında bulunur?”

Asteroit kuşağı

Asteroit kuşağı Mars ve Jupiter gezegenleri arasındadır.

Şimdi asteroit kuşağını tanımlayabiliriz…

Asteroit kuşağının tanımı

Asteroit kuşağı, Mars ve Jüpiter‘in yörüngeleri arasında, Güneş Sistemimizdeki asteroitlerin çoğunun bulunduğu ve Güneş’in yörüngesinde döndüğü bir bölgedir. Asteroit kuşağı milyonlarca irili ufaklı asteroit içerir.

Astronomlar asteroit kuşağının bir gezegenin yapısına dahil olamamış materyallerden ve çok uzun zaman önce parçalanan bir gezegenin kalıntılarından oluştuğunu düşünüyorlar. Asteroit kuşağındaki asteroitlerin çeşitli ebatları vardır. Bazıları çok çok küçük bazıları ise oldukça büyüktür. Her ne kadar asteroit kuşağında milyonlarca asteroit bulunsa da bu parçaların kütlelerinin toplamı Ay’ın kütlesinden daha azdır.

Başka asteroit kuşakları var mı?

Diğer gezegenlerin ve asteroitlerin gözlemleri, bilim adamlarının güneş sistemini daha iyi anlamalarına yardımcı olur. “Grand Tack” olarak bilinen gelişmekte olan bir teoriye göre, güneş sisteminin ilk 5 milyon yılında, Jüpiter ve Satürn’ün yön değiştirmeden yani şu anki bulundukları dış güneş sistemine geri dönmeden önce güneşe doğru hareket ettiği düşünülmektedir. Yol boyunca, orijinal asteroit kuşağını önlerinde dağıtmışlardı. Güneş sistemimiz asteroit kuşağı bulunan tek sistem değildir. Zeta Leporis olarak bilinen bir yıldızın etrafındaki toz bulutu güneş sistemimizdeki kuşağa çok benzemektedir. Zeta Leporis çevresinde gözlemlediğimiz sistem, gezegenlerin ve asteroitlerin yaratıldığı kendi güneş sistemimizin ilk yıllarında meydana gelen sistemle benzerlikler taşımaktadır. Diğer yıldızlar da bunun ortak olabileceğini düşündüren asteroit kuşaklarının belirtilerini içerir. Aynı zamanda, yaşamlarının sonunda güneşe benzeyen yıldızlar gibi beyaz cüceler üzerinde yapılan çalışmalar, bu tür kuşakların ölmekte olan sistemlerde yaygın olduğunu düşündüren yüzeylerine düşen kayalık malzemelerin izlerini taşımaktadır.

Asteroit kuşağının yapısı

Ana kuşaktaki asteroitlerin çoğu kaya ve taştan oluşmaktadır. Küçük bir kısmı da demir ve nikel metallerini içerir. Kalan diğer asteroitler, karbon bakımından zengin materyallerle birlikte bunların bir karışımından oluşur. Daha uzaktaki asteroitlerin bazıları daha fazla buz içerme eğilimindedir. Bir atmosferi sürdürecek kadar büyük olmasalar da, bazı asteroitlerin su içerdiğine dair kanıtlar mevcuttur.

Asteroit kuşağındaki bazı büyük asteroitler

Pallas ( Kaynak: NASA/JPL)
Pallas ( Kaynak: NASA/JPL)

Bazı asteroitler büyük ve sağlam gövdelidir. Asteroit kuşağında 240 km’den daha büyük çapta 16’dan fazla asteroit vardır. En büyük asteroitler Vesta, Pallas ve Hygiea’dır. Bunların çapları yaklaşık 400 km civarındadır. Bölgede ayrıca cüce gezegen olarak adlandırılan Ceres bulunur. 950 km çapındadır. Ceres yuvarlaktır ancak bir gezegen olamayacak kadar küçük sayılır. Ancak, asteroit kuşağı kütlesinin yaklaşık üçte birini oluşturur.

Diğer asteroitler kütle çekimi ile bir arada tutulan moloz yığınlarıdır. Çoğu asteroit, küresel bir şekle kavuşacak kadar büyük değildir ve düzensizdir. Çoğunlukla topraklı bir patatese benzerler. Asteroit 216 Kleopatra, ise ilginç bir şekilde bir köpek kemiğine benzer.

Ana kuşak, Mars ve Jüpiter arasında, Dünya-güneş mesafesinin yaklaşık iki ila dört katı arasında uzanır ve yaklaşık 140 milyon millik bir bölgeye yayılır. Kuşaktaki nesneler, her bir gruptaki ana asteroitlerden sonra adlandırılmış sekiz alt gruba ayrılır. Bu gruplar Hungarias, Floras, Phocaea, Koronis, Eos, Themis, Cybeles ve Hildas’tır.

Asteroit kuşağı ne zaman keşfedildi?

18.yüzyılda yaşayan bir Alman gök bilimci olan Johann Titius, gezegenlerin düzeninde matematiksel bir yapıya dikkat çekti. Mars ve Jüpiter arasında başka bir gökcismi olduğunu formüle etti. Gök bilimciler bu eksik cismi bulmak için gökleri taradı. 1800 yılında 25 gök bilimci, bu kayıp yapıyı bulmak için “Göksel Polis” olarak adlandırdıkları bir grup kurdu. Fakat bu bölgedeki ilk yapının keşfi, bu gruba üye olmayan İtalyan bir gök bilimci Giuseppe Piazzi’den geldi. Piazzi bu cisme Ceres adını verdi. İkinci yapı Pallas, bir yıl sonra bulundu. Bilim çevreleri bir süre bu iki cismi gezegen olarak tanımlamışlardır. Ancak 19. yüzyılın başlarında yapılan araştırmalar sonucu bu cisimlerin benzerlerinden 100 tane daha bulunmuştur. Bilim adamları, bunların gezegen olarak kabul edilemeyecek kadar küçük olduklarını hemen anlamışlar ve onlara asteroitler demeye başlamışlardır. Böylelikle asteroit kuşağı keşfedilmiştir.

Asteroit kuşakları hakkında ilginç veriler

  • Bazı fotoğraflarda asteroit kuşağı yoğun asteroit işgali altındaymış gibi gösterilmesine rağmen, asteroit kuşağı çoğunlukla boşluktan oluşur.

  • Asteroitler öylesine büyük bir hacme yayılır ki, dikkatlice hedef almaksızın bir asteroide ulaşmak yüksek oranda mümkün olmaz. Ancak bu genişlik uzay aracının herhangi bir yere çarpmadan bu bölgede hareket etmesine izin verir. O yüzden asteroitlere gönderilen uzay araçları çok dikkatlice hesaplar yapıldıktan sonra gönderilmelidir.

  • Şu anda on binlerce asteroit keşfedilmiştir ve keşfedilmeyen milyonlarca asteroit olduğu tahmin edilmektedir.

  • 220 tanesinin çapı 100 km’den fazladır.

  • Asteroit kuşağındaki cisimlerin kütlelerinin toplamı 3….3,6×1021 kilogram civarındadır. Bu, ayın kütlesinin %4’üne denk gelir.

  • Yüksek asteroit sayısı, asteroitler arasındaki çarpışmaların çok sık meydana geldiği (astronomik açıdan) çok aktif bir ortam yaratmaktadır.

  • Bir çarpışma, bir asteroidi çok sayıda küçük parçalara ayırabilir (yeni bir asteroit ailesinin oluşumuna yol açar) veya düşük hızlarda meydana gelirse iki asteroidin birbirine yapışmasına yol açabilir.

  • Beş milyar yıl sonra, mevcut Asteroit kuşağı şu andaki haline çok az benzerlik gösterecektir.

  • Asteroitler, isimlerini kâşiflerinin isimlerinden alırlar ve ayrıca her asteroide bir numara da verilir.

  • Jüpiter‘in oluşumu, asteroitleri uzaklaştırarak Asteroit kuşağı bölgesindeki herhangi başka bir gezegenin oluşumunu engellemiştir.

  • Kütle çekimi etkileri asteroitleri asteroit kuşağından tamamen çıkarabilir.

 

 

Kaynaklar: Kaynak-1  Kaynak-2  Kaynak-3

 

İlginizi çekebilir:

Güneş Sistemi Nedir

Güneş Nedir

Kuiper Kuşağı Nedir

Oort Bulutu Nedir

Asteroit Nedir

Kuyruklu Yıldız Nedir

Meteor Nedir?

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

7 + one =