Astronomi Birimi Nedir? Işık Yılı Nedir?

Yazıyı Sosyal Medya Hesaplarında Paylaş

Uzaydaki cisimler birbirlerinden çok uzakta oldukları için aralarındaki mesafeleri belirtmek için bazen rakamlar çok büyük düzeyde kalıyor. Örneğin Güneş’in merkeziyle Dünya merkezi arasındaki uzaklık 149.597.870.691 ± 30 m.’dir. Hesaplamalarda bunu kullanmak çok zorlu olabiliyor. Astronomlarda bu astronomik rakamları kısaltılarak yeni birimler elde edilmiştir. Bizde bunlar neler bir bakacağız. Yazımızda astronomide kullanılan uzaklık birimleri olan Astronomi birimi, ışık yılı ve parsek’i inceleyeceğiz.

Astronomi Birimi Nedir?

Astronomi birimi (Simgesi: AU; İngilizce: Astronomical Unit), astronomide kullanılan bir uzaklık birimidir. Bir astronomik birim Güneş’in merkeziyle Dünya‘nın merkezi arasındaki mesafedir. Bu mesafe de  149,5 milyon km’dir. Astronomik birim, uzaydaki büyük uzaklıkları belirtmek için kullanılmaktadır.

Dünya‘nın yörüngesi eliptiktir. Bu nedenle, 1 astronomik birim, Dünya‘nın Güneş çevresinde çizdiği eliptik yörüngenin büyük ekseninin yarısı kabul edilir. Ancak, Güneş gün geçtikçe kütlesini azar azar yitirmektedir. Bu da Dünya‘nın yörüngesel dolanım süresini arttırmaktadır. Bu da, astronomik birimin git gide küçüldüğü (yılda yaklaşık 1 cm kadar.) anlamına gelir.

Uluslararası Astronomi Birliği (International Astronomical Union) 1976 yılında yayınladığı bir kararla, 1 astronomik birimi, kütlesi sıfır kabul edilen bir taneciğin 1 Gauss yılı (365,256.898.300 gün) sürede çizdiği düzgün dairesel yörüngenin yarıçapı olarak kabul ederek kesinleştirmiştir.

1 AU = 149.597.870.691 ± 30 m.

1 ışık yılı ≈ 63.241 AU

1 parsek ≈ 206.265 AU

Işık Yılı Nedir? Işık Yılı Ne Demek?

Işık yılı bir uzaklık birimidir. Işığın bir yılda katedebileceği mesafeyi ifade eder. Işık hızının büyüklüğü göz önünde bulundurulduğunda, astronomik ölçümlerde kolaylık sağlaması için ışık yılı ifadesi ortaya atılmıştır. Astronomik birim’e kıyasla büyük bir uzunluk birimidir, bu sebeple genellikle yıldızlar arası mesafeleri ölçmekte kullanılır. Bir ışık yılı, 9.460.730.472.580.8 km’ye eşittir.

1 IY = 9 460 730 472 580 km

1 IY = 63.241,

 1 IY ≈ 0,306 601 parsek

Dünya ve Ay arasındaki en büyük uzaklık 1,5 ışık saniyesidir.

Dünya ile Güneş arasındaki ortalama uzaklık 8 ışık dakikasıdır.

Bize Güneş’ten sonra en yakın yıldız olan Proxima Centauri, 4,2 ışık yılı uzaklıktadır.

Samanyolu galaksisinin çapı 100.000 ışık yılı kadardır.

Samanyolu’nun komşu galaksilerinden Andromeda, bize 2,3 milyon ışık yılı uzaklıktadır.

Parsek nedir?

Parsek (Simgesi: pc; İngilizce: Parsec), astronomide kullanılan bir diğer uzaklık ölçü birimidir. Paralaksı 1 olan bir gökcisminin uzaklığına denktir. Paralaks eski zamanlarda gezegenlerin ya da yıldızların dünyaya olan mesafelerini hesaplamada çokça kullanılan bir yöntemdi. Paralaksı da şu şekilde tanımlayabiliriz; bir kimsenin gözünden çıkan, biri yer kürenin merkezinde öbürü yeryüzünde bulunan iki doğrunun bir gökcisminin merkezinde birleşerek oluşturdukları açı. Yıldızların, yerküreye olan uzaklıklarını hesaplamada kullanılan bir yöntemdir. Dünyadan güneşe, güneşten yıldıza, yıldızdan da tekrar dünyaya birer çizgi çekildiğinde oluşan üçgenin açıları yardımıyla yıldızların uzaklıkları hesaplanabilmektedir. Parsec birimi ilk kez 1913’te İngiliz astronom Herbert Hall Turner tarafından önerilmiştir.

1 parsek =206,264.8062 AU

1 parsek =30.857 × 1012 km

1 parsek =3.261630751 ışık yılı

 

 

Kaynaklar: Kaynak-1  Kaynak-2  Kaynak-3

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

twelve − eleven =