CERN nedir? CERN hakkında bilgi

Yazıyı Sosyal Medya Hesaplarında Paylaş

Bu yazımızda “Cern nedir?” sorusunun yanıtını verip Cern hakkında bilgi paylaşacağız.

Cern nedir?

Cern, (Avrupa Nükleer Araştırma Merkezi) dünyanın en büyük parçacık fiziği laboratuvarıdır. CERN’de evrendeki en küçük parçacıklar hakkında araştırmalar yapılır.

Cern’in açılımı nedir?

Cern kelimesi Fransızca’dan gelmektedir: Organisation européenne pour la recherche nucléaire

Cern nerededir?

Fransa-İsviçre sınırındaki Cenevre’nin kuzeybatı banliyösünde yer almakta olup 22 üye devleti bulunmaktadır. Yerin 175 metre altında yer almaktadır. Toplam uzunluğu ise 27 kilometreyi geçmektedir.

Cern’in kuruluş amacı nedir?

CERN, enerjiyi ve maddenin formlarını inceleyerek, evrenin nasıl çalıştığı hakkında daha fazla bilgi öğrenmek amacıyla kurulmuştur. Bunu yapmak için Büyük Hadron Çarpıştırıcısı dahil olmak üzere dünyanın en gelişmiş ekipmanlarından bazılarını kullanır.

Cern fizik laboratuvarı hakkında bilgi

Cern araştırma merkezi temel olarak evrenin temel parçacıkları ve doğa yasalarıyla ilgilenirken, bilimde bazı önemli gelişmelere de neden olmuştur. Örneğin, 1989 yılında, Tim Berners-Lee adlı bir bilim adamı, dağıtılmış bir bilgi sisteminin oluşturulmasını önermiştir. Bu sistem, World Wide Web dediğimiz şeye dönüşmüştür. Aslında, dünyanın ilk web sayfası CERN’de oluşturulmuştur.

Dünya çapındaki ilk web sitesini aşağıdaki linke tıklayarak görebilirsiniz:

http://info.cern.ch/hypertext/WWW/TheProject.html

Cern de birçok araştırma ve deney yapılmaktadır. Hepsinin ortak tek bir amacı var diyebiliriz: “İnsanoğlunun evren hakkındaki bilgisini artırmak.” Birçok bilim adamı doğanın nasıl işlediğini öğrenmek için çeşitli deneyler yaparlar. Bunların günlük hayatta ne işe yarayacağıyla pek de ilgilenmezler. Bu araştırmaları kendi aralarında “saf araştırma” olarak adlandırıyorlar. Yeni bilgiler edinmek bilim insanlarının en büyük motivasyon kaynaklarından biridir.

Bugün, 20 Avrupa üye ülkesi CERN’i yönetmektedir. Bu ülkeler CERN’in finansmanının yanı sıra CERN tesislerinde rehberlik faaliyetlerinin ayrıcalığını da paylaşmaktadırlar. Diğer ülkeler de deneyler ve araştırmalar için laboratuvarları kullanarak CERN ile ortaklık yapmaktadırlar.

CERN’in temel işlevi, yüksek enerjili fizik araştırmaları için gerekli olan partikül hızlandırıcılarını ve diğer altyapıyı sağlamaktır. Sonuç olarak, uluslararası işbirlikleri aracılığıyla CERN’de sayısız deney yapılmıştır. Meyrin’deki ana site, temel olarak deneylerden elde edilen verileri depolamak ve analiz etmek ve olayları simüle etmek için kullanılan büyük bir bilgi işlem tesisine ev sahipliği yapıyor.

Pek çok bilim adamı, özellikle Büyük Hadron Çarpıştırıcısının yapabilecekleri konusunda heyecan duyuyor. Uzun süredir aydınlatılamamış gizemlere ışık tutabileceği kanaatindeler.

 

Cern deneyleri:

CERN’de yapılan deneylerle parçacık fiziğinde birçok önemli başarı sağlanmıştır. Yapılan bazı deneyler şöyledir:

1973: Gargamelle kabarcık odasındaki nötr akımların keşfi

1983: UA1 ve UA2 deneylerinde W ve Z bozonlarının keşfi

1989: Z bozon tepe üzerinde çalışan Büyük Elektron – Pozitron Çarpıştırıcısındaki (LEP) hafif nötrino familyalarının sayısının belirlenmesi

1995: PS210 deneyinde ilk antihidrojen atomunun yaratılması

1999: NA48 deneyinde doğrudan CP ihlalinin keşfi

2010: 38 atomun antihidrojenin izolasyonu

2011: Antihidrojeni 15 dakikadan fazla sürdürme deneyi

2012: Uzun zamandır aranan Higgs bozonuyla tutarlı olarak 125 GeV / c2 civarında kütleli bir bozon.

Cern deneyi olarak bilinen deney ise şudur:

Bu deneyde yuvarlak biçimindeki tüplerin içerisine zıt yönlü proton parçacıkları yerleştirerek olağanüstü bir şekilde hızlandırılır. Zıt yönde hızlandırılan bu parçacıklar daha sonradan birbirleriyle çarpıştırılarak küçük bir enerji patlaması meydana getirilir. Bu patlama sırasında ortaya çok büyük bir enerji açığa çıkar. Bu deney dünyanın nasıl oluştuğu konusunda da bizlere birçok önemli detay vermektedir.

Cern hakkında ilginç bilgiler:

  • Fransa-İsviçre sınırına oturtulan 9 milyar dolarlık CERN çarpıştırıcı kompleksi, yerin 175 metre altında bulunur. Bunun sebebi Dünya’nın kabuğunun radyasyona karşı koruma sağlaması. Tünel kompleksi 27 kilometrelik bir hat boyunca ilerler. Deney alanları haricindeki ofisler, kontrol merkezleri ve toplantı salonları gibi araştırmacıların en çok vakit geçirdiği binalar yerin üstünde bulunur.

  • Büyük Hodron çarpıştırıcısı şu anda dünya üzerindeki en büyük makinedir.

  • CERN çarpıştırıcısı, Dünya‘nın yerçekimsel çekiminden 100.000 kat daha güçlü olan 9.600 süper mıknatıstan oluşur. Bu da dairesel bir yörüngede protonların çok yüksek hızlarda dönmesini sağlar. Bir ışın 10 saate kadar dönebilir ve Güneş Sistemimizin uzak noktalarına ulaşacak ve tekrar geri dönecek kadar (10 milyar kilometreden daha fazla bir mesafeye) gidebilir. Işık hızının hemen altında seyahat ederken, çarpıştırıcıdaki bir proton saniye 11,245 devir yapar.

  • CERN süper çarpıştırıcısının yüzlerce metre yer altına gömülmesinin başka bir nedeni de ulaşabileceği inanılmaz yüksek sıcaklıklardır. Bu sıcaklık Büyük Patlama’dan sonra Evren’deki koşullar kadar sıcaktır. Diğer bir deyişle Güneş’in merkezindeki sıcaklığın 100.000 katından fazladır. Bu sıcaklıktan makineleri koruyabilmek için devasa soğutucular kullanılmaktadır. Bu soğutucular sayesinde de dış uzaydan bile daha soğuk ortamlar yaratılabiliyor.

  • Ünlü bilim adamı Stephen Hawking “CERN tarafından bulunan Tanrı parçacığı evreni tahrip edebilir” demiştir. “Higgs Bozonu çok yüksek enerji seviyelerinde kararsız hale gelebilir ve yer ve zamanın çökmesine dene olabilir” diye de eklemiştir.

  • CERN’in kısmen bulunduğu Fransa’daki kasabanın “Saint-Genus-Poilly” olarak adlandırılmaktadır. Pouilly adı Latince “Appolliacum” dan geliyor ve Roma döneminde Apollon’un şerefine bir tapınağın var olduğuna ve orada yaşayan insanlar için yeraltına açılan bir kapı olduğuna inanılıyor. CERN’in aynı noktada inşa edilmesi ilginç bir rastlantıdır.

  • CERN’in maskotu olarak bir Hindu tanrıçası seçilmiştir. Ama sadece herhangi bir Hindu tanrıçası değil. Genel merkez binasının hemen dışında, yıkım tanrıçası olan Apollonon Shiva’ya ait antik bir heykel bulunmaktadır.

  • CERN’de 110’dan fazla milletten 12.500’den fazla bilim adamı çalışmaktadır.

 

Kitap tavsiyesi

Higgs ve Cern – Büyük Patlamadan Higgs Bozonuna, LHC’nin Serüveni

 

 

Kaynaklar:

Kaynak-1

Kaynak-2

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

fifteen − eleven =