Uzay ile ilgili ilginç bilgiler

İnsanoğlu uzun süredir evrenin derinliklerinde yol alıyor ve her geçen gün uzay ve gökcisimleri ile ilgili yeni bir şeyler öğreniyoruz. Öğrendiklerimiz uzayın derinliklerinin ilginç ve bir o kadar da şaşırtıcı gök cisimleriyle dolu olduğunu gösteriyor. Bu yazımızda uzay ile ilgili bilgileri sıraladık. Hepsi de birbirinden ilginç…

Uzay ile ilgili ilginç bilgiler

  • Güneş sistemimizde uydusu olmayan gezegenler Merkür ve Venüs’tür. Güneş sistemimizde toplamda 176 uydu tespit edilmiştir. Ve bu uydulardan birçoğu Merkür’den büyüktür.

 

  • Güneş sistemimizdeki en sıcak gezegen Venüs’tür. Venüs atmosferinde sıcaklığın 462 derecelere yükselmesine neden olan ve sera etkisi yaratan gazlar bulunmaktadır.

 

  • Güneş sistemimiz 4,6 milyar yaşındadır. Tam anlamıyla söylemek gerekirse 4,571 milyar. Bilim adamları 5 milyar yıl sonra güneşin genişleyip kızıl deve dönüşeceğini öngörüyor. 7,5 milyar yıl sonra da bu genişlemeden dolayı Dünya’yı tamamen yutacak.

 

  • Satürn’ün küçük uydularından biri olan Enceladus güneş ışığının % 90’ını yansıtır. Bu nedenle sıcaklık -201 derecelere kadar düşer.
Enceladus (Kaynak: NASA/JPL)
  • Mars’ta bulunan Olympus Mons, Güneş Sistemi’nde bilinen en yüksek volkan ve dağdır. Dağın yüksekliği 26 bin 400 metredir ve Everest’ten tam 3 kat yüksektir. Yüzölçümü de tam 114.000 metrekaredir. (Kıyaslama yapabilmeniz için örneklendirelim: İstanbul’un Tuzla ilçesi 138.000 metrekaredir.)

 

  • Whirlpool Galaksisi (M51), spiral olarak tanımlanan ilk gök cismidir. Whirlpool’un görkemli, döner kolları, geniş bir alanda yayılmış yıldızlar ve gaz şeritlerinden oluşur. Bu kollar yıldız oluşum fabrikaları gibi davranır, hidrojen gazı sıkıştırır ve yeni yıldız kümeleri oluşturur.

 

  • Işık saniyede yaklaşık 300.000 kilometre yol kat eder. Yani bir ışık yılı yaklaşık 9.500.000.000.000 kilometredir.

 

  • Samanyolu galaksisi 105.700 ışık yılı genişliğindedir. Modern bir uzay mekiği ile samanyolu galaksisinin merkezine seyahat etmek yaklaşık 450.000.000 yıl sürer.

 

  • Güneş, Dünya’dan tam 330.000 kat daha ağırdır. Güneş o kadar ağırdır ki güneş sistemimizdeki toplam kütlenin % 99,85’ini oluşturur.

 

  • Ayda rüzgâr ve atmosfer olmadığı için Ay yüzeyindeki astronotların ayak izleri halen olduğu yerde durur. Tahminler bu izlerin 100 milyon yıldan fazla bir süre daha Ay yüzeyinde kalacağı yönünde.

 

  • Jupiter’in yörüngesinde 79 adet uydu vardır ve en fazla doğal uyduya sahip gezegendir. Ayrıca Ganymede adındaki uydusunun çapı 5,262 km’dir ve Merkür’den daha büyüktür. Ganymade Dünya’dan bir dürbün vasıtasıyla görülebilir.

 

  • Mars’ta bir gün 24 saat 39 dakika ve 35 saniye uzunluğundadır ve Mars Güneş’in etrafını 687 Mars gününde döner.

 

  • Dünya tam bir turunu 1 Dünya günü içerisinde tamamlarken, Güneş tam turunu 25-35 Dünya günü içerisinde yapar.

 

  • Güneş ve Ay’ın çekim kuvveti nedeniyle gelgitler oluşur. Ay’ın kütle çekim kuvveti Dünya üzerindeki suyun Ay’a en yakın tarafta şişmesine neden olur.

 

  • Cüce gezegen Plüton, Amerika Birleşik Devletlerinden daha küçüktür.
Plüton ve Charon(Plüton uydusu)'un ABD ile kıyalaması
Plüton ve Charon(Plüton uydusu)’un ABD ile kıyalaması
  • Matematiğe göre, henüz bulunamamış olmasına rağmen beyaz delikler mümkündür. Beyaz bir delik, madde ve ışık içerden kaçabilse de, dışarıdan girilemeyen, uzay-zamanın varsayımsal bir bölgesidir. Temel olarak, kara deliğin tersidir.

 

  • Venüs’te güneş sistemimizdeki diğer gezegenlerden daha fazla volkan vardır. Maat Mons adında 5 mil (8 km) yüksekliğindeki bir volkan da dahil olmak üzere, Venüs’ün yüzeyinde 1.600’den fazla ana volkan vardır. Şu anda bu yanardağların hiçbirinin patlak verdiği bilinmemektedir ve çoğu muhtemelen sönmüş durumdadır.

 

  • Uranüs’ün mavi rengi atmosferindeki gazlardan kaynaklanmaktadır. Uranüs’ün atmosferi hidrojen, helyum ve metandan oluşur. Uranüs’ün üst atmosferindeki metan, Güneşten gelen tüm kırmızı ışığı filtreler ve Güneş’in mavi ışığını tekrar uzaya yansıtarak mavi görünmesini sağlar.

 

  • Jüpiter, Satürn, Uranüs ve Neptün gezegenleri gaz devleri olarak bilinir. Bir gaz devi, çoğunlukla hidrojen ve helyum gibi gazlardan oluşan ve nispeten küçük bir kayalık çekirdeğe sahip büyük bir gezegendir.

 

  • Eşsiz eğiminden dolayı, Uranüs’te bir mevsim 21 Dünya yılına eşittir. Ayrıca Uranüs’ün eksenindeki 97.77 derece eğim, bir günün sadece 17 saat, 14 dakika ve 24 saniye sürdüğü anlamına gelir.

 

  • Uzayda dünyadaki kum tanelerinin toplamından daha fazla yıldız vardır.

 

  • Neptün’ün Güneş’in bir yörüngesini yapması yaklaşık 165 Dünya yılını alır. Güneş’in etrafındaki bir turu 60.190 Dünya gününe eşittir! Neptün’ün saniyede 5.43 km / s gibi çok yavaş bir yörünge hızı vardır. Bu, 1846’da keşfedildiğinden beri, sadece bir turu tamamladığı anlamına gelir!

 

  • Pluto’nun en büyük uydusu olan Charon, Pluto’nun yarısı büyüklüğündedir.

 

  • Uluslararası Uzay İstasyonu şimdiye kadar uzaya gönderilen en büyük insanlı nesnedir. 109 metre uzunluğundaki Uluslararası Uzay İstasyonu (ISS) Dünya’nın yaklaşık 400 km üzerindedir ve gece gökyüzündeki en parlak üçüncü nesnedir. Ayrıca Uluslararası Uzay İstasyonu Dünya’yı her 92 dakikada bir döner.

 

  • Satürn, güneş sistemimizdeki en büyük ikinci gezegendir. Dünya’nın dokuz katı olan 58.232 km’lik yarıçapa sahiptir. Bununla birlikte, düşük yoğunluğundan ötürü, kabaca Dünya’nın sekizde biri ağırlığındadır.

 

  • Uzayda bulunan serbest hareket eden herhangi bir sıvı, bir süre sonra bir küreye dönüşecektir. Bunun nedeni, moleküller arası çekim kuvvetlerin dengesizliği olan yüzey gerilimi adı verilen bir şeydir.

 

  • Mars ve Ay hakkında, okyanuslarımızdan çok daha fazla şey biliyoruz. Mars ve Dünya Ayının yüzeyinin % 100’ünü tam olarak haritaladık, oysa okyanus tabanının sadece % 5’ini haritalayabildik.

 

  • Işık, Güneş’ten Dünya’ya 10 dakikadan az bir sürede gider. Güneş’in yüzeyinden yayılan fotonlar, sadece 8 dakika ve 20 saniye içinde gözlerimize ulaşır.

 

  • Herhangi bir anda, Dünya üzerinde en az 2,000 gök gürültülü fırtına oluşur. Dünya çapında, her yıl tahminen 16 milyon fırtına oluşmaktadır.

 

  • Dünyanın dönüşü zaman geçtikçe yavaşlıyor. Bu, geçmişte günlerin daha kısa olduğu anlamına gelir. Bu, Ay’ın Dünya’nın dönüşü üzerindeki gelgit etkilerinden kaynaklanmaktadır.

 

  • Yıldızlar, Dünya’nın atmosferinden geçerken ışığın bozulma şekli nedeniyle göz kırpıyormuş gibi görünür. Işık, farklı alanlardan ve sıcaklıklardan etkilenmesinin yanı sıra, girdiğimiz atmosferdeki rüzgârlardan da etkilenir.

 

  • Dünyanın neresinde olursak olalım Ay’ın hep aynı tarafını görüyoruz. Bunun nedeni, Ay’ın kendi ekseni üzerinde Dünya ile aynı oranda dönmesidir. Yani Ay’ın bize hiç yüzünü göstermeyen karanlık bir tarafı da var. Ayın % 41’i hiçbir zaman dünyadan görünmez!

 

  • Bize en yakın galaksi Andromeda Galaksisi’ dir. 2,5 milyon ışık yılı uzaklıkta olduğu tahmin edilmektedir.

 

  • Fotoğraflanan ilk kara delik Dünya boyutunun 3 milyon katıdır. Fotoğraf Nisan 2019’da yayınlanmış ve sekiz bağlantılı teleskop ağı olan Event Horizon Teleskobu tarafından yakalanmıştır.

  • Venüs’te, metal kar ve sülfürik asidi yağar.

 

  • Uzay tamamen sessizdir. Bunun nedeni, uzayda havanın olmamasıdır.

 

  • Uzayda yenen ilk yemek elma püresiydi ve 1962’de Dostluk 7 görevi sırasında John Glenn tarafından uzayda yenilmiştir.

 

  • Astronotlar uzaydayken yaklaşık 5 cm uzayabilir. Uzayda yerçekimi olmadığı için omurlar arasındaki disklerin biraz genişler. Bu genişleme Dünya atmosferine tekrar girilirken Dünya’nın yerçekimine maruz kaldığında kaybolur.

 

  • Hubble Uzay Teleskobu şimdiye kadar üretilmiş en üretken bilimsel araçlardan biridir. Hubble verilerini kullanan gökbilimciler 15.000’den fazla bilimsel makale yayınlamıştır. Bu bildiriler 738,000 kez alıntılanmıştır.

 

  • Samanyolu’nun merkezi rom gibi kokar ve ahududu gibi tadı vardır.

 

  • Ayımız, Dünya’dan yılda 4 cm uzaklaşır. Bilim adamları nihayetinde Ay’ın Dünya’nın yerçekimi alanından çıkacağına inanıyor; ancak bu milyarlarca yıl boyunca gerçekleşmeyecek.

 

  • Satürn güneş sistemimizdeki en büyük ikinci gezegen olmasına rağmen, aynı zamanda en hafif gezegendir. Satürn çoğunlukla gazdan oluştuğu için suda yüzebilir. Tabii ki Satürn’ü yüzdürmeniz için çok büyük bir havuza ihtiyacınız olacak.

 

  • Astronotlar uzayda geğiremezler. Bunun nedeni, uzayda yerçekiminin olmaması, astronotun midesindeki havanın, alınan yiyeceklerden ayrılmaması ve yükselmemesidir.

 

  • Mars, Dünya atmosferinin % 1’inden daha azına sahiptir. Bu nedenle, Mars’taki gün batımı, Güneş’ten gelen mavi ışığın Mars atmosferi içinde yakalanmasından dolayı mavi olarak görünür.

 

  • Uzaya giren ilk yaşayan memeli, Rusya’dan “Laika” adlı bir köpekti. Laika Sputnik 2 uzay aracıyla gönderilmiştir. Laika aşırı ısınma ve stres nedeniyle 5-7 saat sonra ölmüştür.

 

  • Astronot kelimesi yunanca “yıldız” anlamına gelen “astron” ve “denizci” anlamına gelen “nautes” kelimesinden türetilmiştir. Yani, astronot kelimesi kelimenin tam anlamıyla “yıldız denizcisi” anlamına gelir.

 

  • Gennady Padalka adlı kozmonot uzayda herkesten daha fazla zaman harcamıştır. Padalka uzayda 879 gün geçirmiştir.

 

  • Jüpiter’in ağırlığı ile asteroitlerin büyük bir yüzdesi çekilir. Bu nedenle Jüpiter güneş sistemimiz için boşaltma alanı olarak bilinir. Uzun vadeli kuyruklu yıldızlar ve Dünya’ya potansiyel olarak zararlı olan asteroitlerin birçoğu, Jüpiter’in yerçekimi alanına çekilme eğilimindedir. Teşekkürler Jüpiter!

 

  • Uzayda yerçekimi olmadığı için kalemler çalışmaz. Normal kalemler, mürekkebi kalemin ucuna (yazı kısmı) doğru çekerek yerçekimi ile çalışır. Kalem elinizde tutulurken, yazı kısmı aşağı bakacak şekilde tutulur. Uzayda yerçekimi olmadığından, mürekkep ucu çekilmez. Bu nedenle sıfır yerçekimi ile çalışan özel kalemler üretilmiştir.

 

  • 1705 yılında Edmond Halley tarafından keşfedilen ünlü kuyruklu yıldız Halley en son 1986’da görüldü ve yalnızca 75 ila 76 yılda bir görülüyor. Halley Dünya’dan 2061 yılında görülebilecek.

 

  • Bir uzay giysisi yaklaşık 12 milyon dolara mal oluyor ve bu maliyetin % 70’ini sırt çantası ve kontrol modülü oluşturuyor.

 

  • Yale Üniversitesi’nden bilim adamları tarafından yapılan araştırmalar, Cancri e adında bir gökcisminin (Dünya’nın iki katı yarıçapa sahip ve sekiz kat daha büyük bir kütle) grafit ve elmastan oluşan bir yüzeye sahip olabileceğini öne sürüyor. Cancri E Dünya’dan 40 ışık yılı uzaklıkta.

 

  • 3,75 milyar yıl içinde Samanyolu ve Andromeda galaksileri çarpışacak.

 

  • Gökbilimciler, Dünya okyanuslarındaki su kütlesinin 140 trilyon katını tutan 10 milyar ışık yılı büyük bir su buharı bulutu buldular.

 

  • Nötron yıldızları, yüksek kütleli yıldızların olası evrimsel uç noktalarından biridir. Bir çekirdek çöküşü ile süpernova yıldızı patlamasıyla doğarlar ve ardından fiziklerinin bir sonucu olarak oldukça hızlı bir şekilde dönerler. Nötron yıldızları, doğumdan sonra saniyede 60 kez dönebilir. 

 

  • Satürn, halkaları olan tek gezegen değildir. Jüpiter, Uranüs ve Neptün gibi diğer gaz devlerinin de halkaları vardır; sadece daha az belirgindirler.

 

  • Düşük yerçekimi nedeniyle, yeryüzünde 200 kilo ağırlığında olan bir kişi, Mars yüzeyinde yalnızca 76 kilo ağırlığındadır.

 

  • Uzaya gönderilen ilk insan yapımı nesne 1957’de fırlatılan Sputnik adlı Rus uydusudur.

 

  • Uzayda, astronotlar sıfır yerçekimi nedeniyle düzgün ağlayamazlar.

 

  • Güneşin mümkün olan en uzun tutulması 7.31 dakikadır.

 

  • Satürn’ün halkaları buz, toz ve kaya parçacıklarından oluşur. Bazı parçacıklar kum taneleri kadar küçüktür, diğerleri ise gökdelenlerden çok daha büyüktür.

 

  • Bazı büyük asteroitler kendi uydularına sahiptirler.

 

  • Evren 100 milyardan fazla galaksi içermektedir.

 

  • Bir insana göktaşı çarpma ihtimali 9300 yılda 1’dir.

 

  • Evren her yöne saatte 1 milyar mil genişler.

 

  • Işık hızında bile seyahat etsek, en yakın galaksi olan Andromeda’ya ulaşmamız 2 milyon yıl sürer.

 

  • En büyük galaksiler yaklaşık 400 milyar yıldız içerir.

 

  • Yıldızlararası gaz bulutu Yay B’de milyarlarca litre alkol vardır.

 

  • Merkür yüzeyindeki sıcaklık gündüzleri 430 dereceyi aşar ve geceleri eksi 180 dereceye kadar düşer.

 

  • Ayda yapılan ilk spor golftur. 6 Şubat 1971’de Alan Shepard Ay yüzeyine bir golf topuna vurmuştur.

 

  • Ay ışığının Dünya’ya ulaşması sadece 1,255 saniye sürer.

 

  • 12 farklı kişi Ay yüzeyinde yürümüştür. 14 Aralık 1972’den bu yana kimse Ay’da bulunmuyor.

 

  • Asteroitlerin güneş sistemimizin oluşumunun eski kalıntıları olduğuna inanılıyor.

 

  • Büyük bölgesel veya küresel felaketlere neden olabilecek en tehlikeli asteroitler, genellikle dünyayı ortalama olarak her 100.000 yılda bir kez etkiler.

 

  • Günde 20 milyondan fazla gözlemlenebilir göktaşı dünya atmosferine girer. Bunlardan sadece 1 ya da 2’si yerküreye ulaşır. Diğerleri atmosferde yanar.

 

  • Bulunan en büyük göktaşı, Namibya, Hoba’da bulunmuştur. Bu nesne 60 ton ağırlığındaydı.

 

  • Jupiter’in uydusu Europa tamamen buzla kaplıdır.
Europa
Europa(Kaynak: NASA/JPL)
  • Galileo yaklaşık 400 yıl önce teleskopla uzaya ilk bakan kişidir.

 

  • Koku, sıcaklık, nem ve çiçeklenme yaşı gibi çeşitli çevresel faktörlere bağlı olduğundan, çiçekler uzayda Dünya’dan daha farklı kokar. Discovery uzay mekiği üzerinde yetişen çeşitli güllerin kokusu daha sonra çoğaltılmış ve Japon şirketi Shiseido tarafından satılan bir parfüm olan “Zen” e dahil edilmiştir.

 

  • 1895 yılında, eski bir Rus roket bilimcisi olan Konstantin Tsiolkovsky, bir tür uzay taşıma sistemi olan uzay asansörleri konseptini öneren ilk kişidir.

 

  • Vücudumuzdaki atomların çoğu füzyon yoluyla yıldızlarda yaratılmıştır. Amerikalı toplum yazarı Eric Hoffer uzay araştırmaları yapmamızın sebebini “geldiğimiz yere doğru çekilmek isteği” olarak betimlemiştir.

 

  • Uzayda ilk kadın, 16 Haziran 1963’te Vostok 6’yla uçan bir Sovyet kozmonotu Valentina Tereshkova’dır.

 

  • Bazı bakteri kolonileri uzayda çok daha hızlı büyür. Örneğin, astro E-coli kolonileri Dünya yüzeyine oranla iki kat hızlı büyür.

 

  • Bazı gökbilimciler, Büyük Patlama olan tekilliğin, daha önce yıkılmış bir evrenin kalıntısı olduğunu ve evrenimizin, yalnızca genişleyen ve yıkılan evrenlerin sonsuz bir döngüsünden biri olduğunu iddia ediyorlar. Diğer gökbilimciler, Büyük Patlama’ nın, evrenin neredeyse anlayamayacağımız bir biçime geçtiği bir tür geçiş aşamasını temsil ettiğini iddia ediyor.

 

  • İlk keşfedilen kara delik 1964 yılında Cygnus X-1 idi.

 

  • Kozmik ışınlar, güneş sistemimizde derin uzaydan akan yüksek enerjili parçacıklardır, ancak gökbilimciler kökenlerinden emin değillerdir.

 

  • Teorisyenler var olan tüm maddelerin yaklaşık % 98’inin Büyük Patlama (helyum, hidrojen ve lityum) ile yaratıldığına inanıyor. Daha sonra karbon, azot ve oksijen gibi daha ağır maddelerin ortaya çıktığını düşünüyorlar.

 

  • Samanyolu’nda yıldızlar arasındaki ortalama mesafe yaklaşık 5 ışık yılıdır.

 

  • Bilinen en aydınlık ve büyük yıldız, Büyük Macellan Bulutu’ndaki R136a1’dir. Güneşten 8,7 milyon kat daha parlaktır.

 

  • Dünya’dan çıplak gözle sadece yaklaşık 6,000 yıldız görülebilir. Dürbünle, tek bir yerden görülebilen yıldız sayısı yaklaşık 50.000’dir.

 

  • Uzay çok karanlık çünkü ışığı yalnızca bir nesneye çarptığında ve ondan yansıdığında görebiliriz.

 

  • Neil Armstrong ve Buzz Aldrin, Ay’dan Dünya’ya döndükten sonra, bir uzay salgını getirmediklerine karar verilene kadar 21 gün karantinaya alınmıştır. Karantina sonrasında ayda bir mikroorganizma olmadığı tespit edilmiştir.

 

  • Dünyaya geri döndükten sonra, birçok astronot yerçekimine uyum sağlamakta zorlanır ve çoğu şeyin yere düştüğünü unuturlar.

 

  • Uzaydaki astronotlar, günde en az 2 saat egzersiz yapmazlarsa, her ay kas kütlelerinin yaklaşık % 1’ini kaybederler.

 

  • Galaksilerin merkezinde, güneşten yaklaşık 10.000 ila 18 milyar kat daha ağır kara deliklerin olduğu düşünülmektedir

 

  • Evrenimiz yaklaşık % 23 karanlık madde, % 4 normal madde ve % 73 karanlık enerjiden oluşmaktadır.

 

  • On altıncı yüzyıl İngiliz amiral ve kaşif Sir Francis Drake, evrenimizde milyonlarca medeniyet olabileceğini tahmin eden Drake Denklemini önermiştir.

 

  • Bilinen evrendeki en büyük yıldız, Kuğu takımyıldızı Cygnus’ta bulunur. Güneşin neredeyse bir milyon katı büyüklüğünde bir hiper devdir.

 

  • Her yıl 100’den fazla yapay uydu uzaya fırlatılmaktadır.

 

  • Güneş aslında sarı değildir. Güneşin sıcaklığı 5.726.85 ° C’ olduğundan, yalnızca bir renk olabilir: beyaz. Dünyadan sarı gibi gözükmesinin nedeni atmosferdir.

 

 

Kaynaklar:

Kaynak-1   Kaynak-2  Kaynak-3  Kaynak-4  Kaynak-5  Kaynak-6

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

three × five =