Uzay roketi nedir? Uzay roketi hakkında bilgi

Yazıyı Sosyal Medya Hesaplarında Paylaş

Bu yazımızda uzay roketi nedir sorusunu cevaplayıp uzay roketi hakkında bilgi paylaşacağız. İlgiyle okumanız dileğiyle..

Uzay roketinin tanımı

Uzay roketi hakkında bilgi vermeye roketin tanımını yaparak başlayalım:

Uzay roketi, insanları veya ekipmanları Dünya‘nın ötesine ve dışına taşımak için tasarlanmış uzay mekiklerinin ve uzay sondalarının hareket etmesini sağlayan çok güçlü jet motoruna sahip bir araçtır.

Uzay roketleri tanım olarak uzay mekikleriyle karıştırılabilir. Uzay roketleri uzay mekiklerini hareket ettirirler. Mürettebat ve teknik cihazlar uzay mekikleri içerisinde bulunurlar, ateşlemeyi yapan kısım ise uzay roketi kısmıdır.

Aradığınız bilgi uzay mekiğine aitse: Uzay mekiği nedir? yazımızı da okuyabilirsiniz.

Uzay roketi nasıl çalışır?

Çoğu motor gibi roketler de yakıt yakar. Çoğu roket motoru yakıtı sıcak gaza dönüştürür. Motor da bu gazı arkasından dışarı doğru iter. Gaz, roketin ileri hareket etmesini sağlar.

Bir roket, jet motorundan farklıdır. Bir jet motorunun çalışması için havadaki oksijene ihtiyaç vardır. Oksijenin yakılması ateşlemeyi sağlar. Bir uzay roketi motoru ise uzayda yani oksijensiz ortamda çalışacağı için ihtiyacı olan yakıtı ve oksijeni yanında taşır.

Roketler Newton’un üçüncü hareket yasası denilen bilimsel bir kuralla çalışır. İngiliz bilim adamı Sir Isaac Newton 300 yıldan uzun bir süre önce, Üç Hareket Yasasını ortaya atmıştır. Bu yasalardan üçüncü olanı, her etki için eşit ve zıt bir tepki olduğunu söylemektedir. Bu yasaya göre de roketin yakıtının yanmasıyla oluşan gazlar hızla genleşir. Ateşlenme sonucu oluşan sıcak egzoz gazı (etki) roketi hızlandıran eşit ve zıt bir kuvvet (tepki) oluşturur. Etki gazın kuvvetidir, tepki rokete etki eden kuvvettir. Bu iki kuvvet eşit büyüklüktedir, fakat ters yönleri işaret eder. Yanma gücü gazları büyük bir basınçla geriye püskürtürken roketi de ileri doğru iter.

Peki, roketi itmek için ne kadar bir güce ihtiyaç vardır? ABD Başkanı John F. Kennedy’nin 1962 konuşmasında “Ay’a gönderilen bir roketin gücünün yerdeki hızlandırıcılarıyla birlikte 10.000 otomobille eşdeğer olduğunu” belirtmiştir. NASA’nın hesaplamalarına göre, Saturn V ay roketi kalkışta 34.5 milyon Newton itme gücü üretmiştir.

İki ana tip roket motoru vardır. Uzay mekiği üzerindeki ana roket motorları sıvı yakıt kullanır. Katı yakıtlar ise daha çok roketin ihtiyacı olan ilk hızı sağladıktan sonra asıl roketten ayrılan destek roketlerinde kullanılır.

Havai fişekler ve model roketler de benzer biçimde katı yakıtlar kullanarak uçmaktadırlar.

İlk uzay roketi ne zaman yapılmıştır?

Bildiğimiz ilk roketler, 1232’de Çin’de kullanılmıştır. Çinli savaşçılar Kaifeng şehrini Moğol saldırısından korumak için “uçan oklar” olarak adlandırdıkları havai fişek benzeri roketler kullanmışlardır. Önümüzdeki 700 yılda insanlar daha büyük ve daha iyi sağlam roketler yapmıştır. Bunların çoğu savaşlarda kullanılmıştır.

İlk uzay roketini ise Sovyetler Birliği yapmıştır. Sovyetler Birliği 4 Ekim 1957’de Dünya‘nın yörüngesel uydusu olan Sputnik 1’i bir roket ile fırlatmıştır. Bu fırlatma roketli uzay çalışmalarının başlangıcı olarak kabul edilebilir.

Gelecekteki uzay roketleri nasıl olacak?

Yeni roketler genellikle insansız uzay araçları üzerinde uygulanıyor. Bu araçların görevleri yeni gezegenler keşfetmek, uzayın resmini çekmek ve gökcisimlerinin yapılarını araştırmak. NASA ayrıca ağır yük taşıma aracı denilen yeni ve güçlü bir roket üzerinde de çalışmaktadır. Bu roket uzaya büyük yükler taşınmasına yardımcı olacak.

Roket teknolojisinin gelişimiyle beraber bir taraftan da insanlı uzay araçları da değişime uğrayacak. Bu araçlar sadece astronotları değil uzay turistlerini de taşır hale gelecekler. Roketler turistik amaçlarla kullanılacak araçları hareket ettirmeye de yardımcı olacak. Kim bilir belki de bu roketler bir gün insanları Mars‘a taşıyabilirler.

Uzay roketi ile uzay mekiği arasındaki fark nedir?

Bir roket tekrar kullanılamaz bir fırlatma aracıdır. Bir roket fırlatıldığında, yükü istenen yörüngeye alma sürecinde geri alınamaz bir şekilde kaybolur. Bu, bir roketin tek yönlü bir araç olduğu anlamına gelir.

Buna karşılık, bir uzay mekiği tekrar kullanılabilir. Yörüngeden toprağa yeniden giriş yapmak üzere tasarlanmıştır ve atmosferin içine girdikten sonra, yeniden giriş tarafından sağlanan hız nedeniyle havaya doğru kayar ve uçaklara benzer bir piste iner. Bir uzay mekiği, roket yardımıyla uzaya fırlatılır. Uzay mekiği, kendi motorunu yalnızca uçuşun son aşamasında ateşler.

 

Frank Lloyd Wright sözleri resimli

 

Kaynaklar:

Kaynak-1

Kaynak-2

Kaynak-3

Kaynak-4

 

İlginizi çekebilir:

Gelecekte uzay çalışmaları konusunda neler yapılabilir?

Uzay çalışmaları ilk defa ne zaman yapılmaya başlamıştır?

Uzay teknolojileri nelerdir? Uzay teknolojisi sayesinde geliştirilen araçlar

Uzay sondası nedir?

Uzay mekiği nedir?

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

19 − four =