Uzaya gönderilen araçların teknolojik özellikleri nelerdir?

Bu yazımızda uzaya gönderilen araçların ortak teknolojik özelliklerine değineceğiz. Uzay araçlarında hangi özellikler var hep beraber göz atalım.

Uzaya gönderilen araçların teknolojik özellikleri nelerdir kısaca

İnsanlar için üretilmiş bir uzay aracı uzayın derin bir alanına girdiğinde, onu ve ekibini güvende tutmak için bir dizi özellik gerektirir. Uzay aracının evden uzakta güvenli bir şekilde çalışabilen, acil durumlarda astronotları canlı tutabilen sistemlere sahip olmasını gerektirir. Bunları maddeler halinde şöyle sıralayabiliriz:

  • Yaşam ve nefes alma sistemlerine sahip olmalıdır.

  • İtici sistemler (Yakıt sistemleri) kullanılmalıdır.

  • Isıyı tutma sistemleri düşük ve yüksek sıcaklıklara dayanıklı olmalıdır.

  • Radyasyon korumasına sahip olmalıdır

  • İletişim ve navigasyon sistemleri ile donatılmalıdır

  • Elektrik sistemleri ve güneş panelleri ile enerji ihtiyacını karşılamalıdır.

Bu sistemleri şimdi biraz daha detaylı inceleyelim..

Uzaya gönderilen araçların teknolojik özellikleri nelerdir detaylı

Yaşam ve nefes alma sistemleri

İnsanlar daha uzun görevler için Dünya’dan daha uzaklara seyahat ederken, onları canlı tutan sistemler minimum kütle ve hacime sahip olması gerekirken oldukça da güvenilir olmalıdır. Uzay araçları derin uzay görevleri için tasarlanan gelişmiş çevresel kontrol ve yaşam destek sistemleri ile donatılmaktadır. Uzay istasyonunda önceden test edilmiş bir yüksek teknoloji sistemi, uzay aracının içinden karbondioksit (CO2) ve nemi temizler. Mürettebatın solunumunu güvenli olarak yapmasını sağlamak için karbondioksit ve nemin giderilmesi önemlidir. Ayrıca, araç donanımındaki su yoğunlaşmasını, hassas ekipmana suyun girmesini veya paslanmayı önlemek için kontrol edilir.

Uzay aracı ayrıca günler veya haftalar boyunca süren bir görevin tamamı için yeterli yiyecek ve su gibi sarf malzemelerini taşımak için gereken hacmi sağlamak zorundadır. Çalışma ortamı, tuvalet, otomatik yangın söndürme sistemleri veya astronotların kas ve kemiklerinin formda kalmasına yardımcı olan egzersiz ekipmanları uzayda yaşamı desteklemek için güvenilir şekilde çalışmalıdır. Ayrıca kabin basıncı düştüğünde altı gün boyunca astronotu canlı tutabilen özel alanlar olması da gereklidir.

İtici sistemler

İtici sistemler

Bir aracın uzaya ne kadar uzağa ilerlediğine bağlı olarak, itici sistemlerinin yolculuktaki hassasiyetini sürdürebilmesi ve mürettebatının eve ulaşabilmesi için daha yetenekli olması gerekir. Ana motor, aracın güçlü bir şekilde ateşlenmesi dahil olmak üzere, görev boyunca büyük alanda manevra kabiliyeti sağlayacaktır. Ayrıca itici sistemler aracı yörüngede yönlendirmek ve kontrol etmek için kullanılır. Herhangi bir arıza durumunda servis motorları devreye girmeli ve mürettebatı çeşitli acil durumlarda eve getirme yeteneğine sahip olmalıdır. Uzay araçları ilk fırlatıldıklarında veya uzay görevleri sırasında katı veya sıvı yakıt yakarlar.

Isıyı tutma sistemleri

Bir uzay aracı uzaya girdiğinde çok soğuk bir ortamla karşılaşacaktır. Tam tersine Dünya’ya geri döndüğünde ise atmosfere girerken 2000 dereceleri bulan yüksek sıcaklıklara maruz kalacaktır. Araç üzerindeki termal koruma sistemleri çok düşük ve çok yüksek sıcaklıklara dayanabilecek malzemelerden yapılır. Bu malzemeler genellikle silisyum seramik ve kompozit gibi maddelerdir.

Radyasyon koruması

Bir uzay aracı, Dünya’nın manyetik alanının korunmasının ötesindeki görevlerde seyahat ederken, kritik parçacıklarda, cihazlarda ve kablolarda bozulmalara neden olabilecek güneş fırtınaları gibi sert radyasyon içeren etkilere maruz kalacaktır. Büyük miktarda radyasyona maruz kalan insanlar, akut, kanser gibi kronik sağlık problemleriyle karşılaşabilirler.

Mürettebat modülünün ana güvertesinin altında bir fırtına barınağı olmalıdır. Bir radyasyon olayı durumunda, geçici bir sığınak oluşturmak için gemideki mürettebat için planlar geliştirilmelidir. Bilim adamlarının radyasyon ortamını Dünya’dan çok daha iyi anlamalarına yardımcı olmak için uzay aracında çeşitli radyasyon sensörleri bulunur. Ayrıca radyasyona dayanıklı giysiler de araç içerisinde hazır olmalıdır.

İletişim ve navigasyon sistemleri

Uzay aracının Dünya ile temas halinde kalmasına yardımcı olan iletişim sistemleri vardır. Birincil sistemler arızalandığında kendisini yönlendiren yardımcı iletişim ve navigasyon sistemleriyle donatılmıştır. Böylelikle uzay aracının yeri tespit edilebilirken uzay üssü ile de iletişim sağlanabilir. Ayrıca uzay aracı dış ortamı görüntüleyebilmek için kamera sistemleri ile donatılır. Topladıkları bilgileri Dünya’ya aktarırlar.

Elektrik sistemleri ve güneş panelleri

güneş panelleri

Uzay araçları atmosferin dışına çıktıktan sonra kendi elektriğini kendisi üretiyor olmalıdır. Bunu da güneş panelleri sayesinde yapar. Uzaya gönderilen her aracın üzerinde enerji ihtiyacını karşılamak üzere güneş panelleri bulunmaktadır.

Uzaya gönderilen en büyük araçlar

  • Uluslararası Uzay İstasyonu

  • Satürn 5

  • MIR

  • Hubble Uzay Teleskobu

  • Skylab

  • Envisat

  • Otomatik Transfer Cihazı (Automated Transfer Vehicle)

 

Henri Poincare sözleri resimli

 

Kaynaklar: Kaynak-1

 

İlginizi çekebilir:

Uzay roketi nedir? Uzay roketi hakkında bilgi

Uzay çalışmaları hangi amaçlarla yapılmaktadır?

Gelecekte uzay çalışmaları konusunda neler yapılabilir?

Uzay çalışmaları ilk defa ne zaman yapılmaya başlamıştır?

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

one × five =