Yıldız kayması nedir?

Yıldız Kayması Nedir?

Yıldız kayması,  atmosfere çok yüksek hızla girip yanan göktaşlarının oluşturduğu bir ışık hüzmesidir. Sadece birkaç saniye süren bu olay geceleyin gökyüzünde harika bir görüntü oluşturur.

Yıldız Kayması Nasıl Oluşur?

Öncelikle kısa bir bilgi verelim. Dünya’ya Güneş’ten sonraki en yakın yıldız Proxima Centauri’dir. Ve yaklaşık 4,22 ışık yılı uzaklıktadır. Yani bu yıldızın ışığı Dünya’ya 4,22 yılda ulaşmaktadır. Modern teknoloji ile bu yıldıza seyahat etmek istesek bu yıldıza varmamız 150.000 yıl sürecektir.

Neden bu bilgiyle başladığımı açıklayayım..

“Çünkü yıldız kayması diye bir şey yoktur!” Yıldızlar söner, içe gömülür ve sonra da karadelik oluşur. “Yıldız kayması” diye adlandırılan fenomen aslında uzaydan dünya atmosferine çarpan küçük kayalar yani gökbilimcilerin “meteor” dedikleri şeylerdir. Meteorlar o kadar hızlı bir biçimde atmosfere girerler ki atmosferdeki gaz tabakasıyla karşılaştıklarında hemen ısınırlar ve parlarlar. Yere ulaşmadan da söner giderler. Bu durum da geceleri görsel olarak müthiş bir görüntü oluşturur.

Eğer meteor çok büyükse ve dünya atmosferine girdiğinde yanmasına rağmen yere ulaşabildiyse bu cisme de “göktaşı” denir. (meteorit)

Yani teorik olarak bir yıldızın kayması mümkün değildir.

Yıldız kaymalarının yoğun olarak yaşandığı olaya da ”meteor yağmuru” denir. Dünya, özellikle toz ve kaya parçalarıyla dolu bir alandan geçtiğinde meteor yağmuru olur. En parlak ve en popüler meteor yağmurlarından bazıları: Leonitler, İkizler ve Perseitler’dir. Bu meteor yağmurlarında, her dakikada birden fazla meteor (veya kayan yıldız) görebilirsiniz.

Kayan bir yıldızın arkasında bir renk cümbüşü bırakarak kaydığını ve gözden kaybolduğunu söylemiştik. Arkasında bıraktığı ışığın rengi meteorun yapısı ve içerdiği elementler hakkında bilgi sahibi olmamızı da sağlar. Farklı elemanlar yandıklarında farklı renklerde ışık yayarlar. Meteorlarda bulunan en yaygın elementlerden biri olan demir sarı renkte yanar. Demir havai fişeklerde altın rengi üretmek için de kullanılır. Silisyum elementinin bir formunu içeren silikatlar kırmızı renkte yanar. Bu kayan yıldızın izinde açıkça görülebilen yeşil bir parlama, yanan bir bakırın varlığını gösterir.

Yıldız Kayması ile İlgili İlginç Bilgiler

  • Perseit meteor yağmuru her yıl 12 Ağustos tarihinde meydana gelir. Saatte 70 tane yıldız kayması gözlemlenebilir. 1993 yılındaki kayıtlara göre saatte 500 adet yıldız kayması meydana gelmiştir.

  • Meteor yağmuru, göründüğü alanların ismiyle adlandırılır. Örneğin Lyrids, Lyra (lir) takımyıldızından geliyormuş gibi görünürken, Persler’in Perseus’tan geldiği görülmektedir.

  • Saatte 110.000 mil hızla atmosfere giren, Lyrids meteorları gözlemlenmiştir.

  • Her gün milyonlarca toz parçacığı atmosferimize çarpıyor; ancak birçoğu çok küçük parçalardır ve gözle görülmeleri mümkün değildir.

  • Araştırmalar, Dünya’yı vuran göktaşlarının güneş sisteminde bilinen en eski kayalardan bazılarını içerdiğini göstermektedir. Bunların çoğu Mars’tan gelmektedir.

  • Ne yazık ki 2016 yılında, Hindistan’dan bir taksi şoförü, gökten üzerine düşen bir cisim sonucunda hayatını kaybetti. Düşen cisim dört ayaklı bir krater bıraktığı için bunun bir göktaşı olduğu düşünülüyor. Bu son 200 yılda kaydedilen ilk göktaşı düşmesi sonucunda oluşan ölüm vakasıdır.

  • Uzun yıllar önce NATO, radyo istasyonları arasındaki haberleşme yollarını kurmak için meteorlardan gelen iyonize edilmiş izleri kullanmıştır.

  • Yıldız kayması sonucunda gökyüzünde oluşan parlak çizgi, meteoroidin ram baskısından kaynaklanmaktadır. Çoğu insanın düşündüğü gibi sürtünmeden kaynaklanmamaktadır.

 

 

Kaynaklar: Kaynak-1  Kaynak-2  Kaynak-3

 

İlginizi çekebilir:

Oort bulutu nedir

Kuyruklu yıldız nedir

Meteor nedir

Göktaşı nedir

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

seventeen + nineteen =