Yuri Gagarin kimdir?

Yazıyı Sosyal Medya Hesaplarında Paylaş

Uzay araştırmalarının ve uzay uçuşlarının en önemli figürlerinden biri olan kozmonot Yuri Gagarin in hayatına yakından bakalım.

Yuri Gagarin’in hayatı kısaca

Yuri Gagarin, bir uzay aracının pilotu olarak uzayda uçan ilk kişiydi. 12 Nisan 1961’deki Sovyetler Birliği’nin Vostok uzay aracı ile uçuşu 108 dakika sürdü ve Dünya‘yı birden fazla defa yörüngede dolaştı. Uçuşun ardından Gagarin, Sovyetler Birliği’nde ulusal bir kahraman oldu. Bugün bile, tarihi uçuştan yıllarca süre sonra, Gagarin onuruna sergilenen sayısız eser, büst ve heykel Rus uzay müzelerinde yaygın olarak yer almaktadır. Külleri Moskova’daki Kremlin’e gömülmüştür ve seyahat ettiği uzay gemisinin bir kısmı RKK Energiya müzesinde halen sergilenmektedir.

Gagarin’in uzay uçuşu, ABD ve Sovyetler Birliği’nin uzayda teknolojik üstünlük için rekabet ettiği “soğuk savaş” döneminde yapılmıştır. Sovyetler Birliği, Ekim 1957’de uzaya Sputnik adlı ilk yapay uyduyu göndermişti.

Ayrıca Gagarin’in görevinden önce, Sovyetler Birliği Vostok uzay aracının bir prototipini kullanarak uzaya bir deneme uçuşu gerçekleştirmişti. Bu uçuşta uzaya, İvan İvanoviç adında bir kukla ve Zvezdochka adlı bir köpek göndermişlerdi. Test uçuşundan sonra, Sovyetler Birliği insanlı bir uçuşa artık hazır olduklarını düşünüyordu. Bu denemelerin ardından Yuri Gagarin uzaya gönderildi ve uzaya uçan ilk insan oldu.

Yuri Gagarin hakkında bilgi detayına sahip olmak isteyen okuyucularımız yazının devamındaki ilginç bilgilere göz atabilirler:

Yuri Gagarin’in yaşamı

Yuri Alekseyevich Gagarin, dört kardeşin üçüncüsü olarak 9 Mart 1934’te Moskova’dan 150 kilometre kadar uzakta Klushino adında küçük bir köyde doğdu. Çocukluk yılları sakinlikle geçti. Gençlik çağlarında Gagarin, bir Rus Yak avcı uçağının evinin yakınında acil iniş yaptığını gördü ve içindeki uçuş arzusu alevlendi. Yıllar sonra uçuş kulübüne katılmak için bir teklif aldığında teklifi hevesle kabul etti ve ilk solo uçuşunu 1955’te yaptı. Daha sonra da Rus Hava Kuvvetleri’nde göreve başladı ve sadece birkaç yıl sonra, kozmonot olarak kabul edilme talebinde bulundu.

Gagarin ile birlikte kozmonot adayı olarak 200’den fazla Rus Hava Kuvvetleri avcı pilotu seçilmişti. Tüm aday pilotlar elemeye tabi tutuldu. İvme ve ejeksiyon sürecinin yanı sıra yüksek stresli durumlarla ilgili testlerden geçirildiler. O zamanlar 27 yaşındaki kıdemli teğmen Gagarin, testi geçen pilotlar arasındaydı. Boyunun 1,65 ve kilosunun 68 kg olması en büyük avantajıydı. Çünkü o zamanlar uzay araçlarında daha kısa boylu kozmonotların olması gerekiyordu. Sonuçta 20’ye kadar indirilen kozmonot adaylarının içerisinde ilk insanlı uzay görevi için Yuri Gagarin’de karar kılındı.

Uzaya Çıkışı

Vostok-1 indikten sonra
Vostok-1 indikten sonra

12 Nisan 1961’de, Moskova saatiyle saat 9:07’de, Vostok 1 uzay aracı Sovyetler’in fırlatma sahasından fırlatıldı. Hiç kimse yerçekimsizliğin bir pilotu nasıl etkileyeceğinden emin olmadığı için, küresel kapsülün yerleşik kontroller üzerinde çok az etkisi vardı. Bütün iş ya otomatik olarak ya da yerden yapıldı. Acil bir durum ortaya çıktığında, Gagarin’in manüel kontrolü ele geçirmesine izin verecek bir geçersiz kılma kodu alması gerekiyordu; ancak Sovyet uzay programının baş tasarımcısı Sergei Korolev, protokolü göz ardı etti ve uçuştan önce kodu pilotuna verdi.

108 dakika boyunca, Vostok 1 Dünya‘nın etrafını dolaştı ve maksimum 327 kilometre yüksekliğe ulaştı. İniş sırasında Gagarin, Dünya‘nın atmosferine yeniden girdi ve yerçekimi kuvvetinin sekiz katına kadar basınç altında kalsa da bilincini korumayı başardı. Vostok 1, yere inebilecek motorlara sahip değildi. Bu nedenle yaklaşık 7 km yükseklikte Gagarin, uzay aracından fırladı ve paraşütünü açıp inişini gerçekleştirdi. Bu uçuş halktan tamamen gizli tutulmuştu ve Sovyet medyası bile inişten 1 gün sonra teknik detayları öğrenebilmiştir.

O zamanki havacılık kayıtlarının yönetim organı olan Fédération Aéronautique Internationale (FAI)’in kurallarına göre görevin resmi bir uzay uçuşu olarak sayılması için pilotun uzay aracı ile birlikte Dünya’ya iniş yapması gerekiyordu. Sovyet yetkilileri 1971 yılına kadar Gagarin’in Vostok 1 ile Dünya yüzeyine temas etmediğini gizlediler. Her ne olursa olsun, Gagarin, Dünya’nın yörüngesinden çıkıp uzaya seyahat eden ilk kişi olarak gösterilmiştir. Ulusal bir hazine değerinde olan Gagarin, tarihi Sovyet başarısını kutlamak için tüm dünyayı dolaştı.

Eve döndüğünde Gagarin, Sovyetler Birliği’nin Yüksek Sovyeti’nin (Sovyetler Birliği’ndeki en yüksek yasama organı) yardımcısı oldu ve Kozmonotlar Müfrezesi’ nin komutanlığına atandı. Sovyetler, böylesine önemli bir kişiyi kaybetme riskini almak istemedikleri için Gagarin’in uzaya dönmesine izin vermekte tereddüt ediyorlardı. Ancak Gagarin, Hava Kuvvetleri için deneme uçuşları yapmaya devam etti.

27 Mart 1968’de Gagarin bir deneme uçuşu sırasında bir nedenden dolayı manevra kabiliyetini kaybetti ve uçak yere çakıldı. Gagarin ve hocası Vladimir Seryogin hayatlarını kaybetti.

Ölümünden sonra

Gagarin büstü

NASA’nın Apollo 11 uzay aracı ile Temmuz 1969’da ilk kez Ay’a indi ve mürettebat, Gagarin’in adını taşıyan hatıra madalyonunu Ay’da bıraktı.

Zamanla, ABD ve Sovyetler Birliği, uzay uçuşlarında birlikte çalışmaya başladı. İlk ortak ABD-Sovyet uzay uçuşu 1975 yılında Apollo-Soyuz olarak adlandırıldı. Bunu takiben, NASA 1991’de Sovyetler Birliği’nin yıkılmasından sonra Sovyet / Rus uzay istasyonuna Mir’e birkaç uzay mekiği astronotu gönderdi.

Mekik-Mir işbirliği NASA ve Rus uzay ajansının (Roscosmos) Avrupa’nın en büyük ortakları olma yolunu açtı. İlk kez 1998’de modülleri başlatılan ve bugün araştırmalarını sürdüren Uluslararası Uzay İstasyonu programı bu programın en önemli meyvelerinden biridir.

Yuri Gagarin hakkında çok sorulan soruların cevapları

Yuri Gagarin ne zaman uzaya gitti?

12 Nisan 1961

Yuri Gagarin uzayda ne kadar kaldı?

Uçuşu 108 dakika sürdü ve 327 kilometre yüksekliğe kadar ulaştı.

Yuri Gagarin’in eşi ve ailesi kimlerdir?

1957’de Yuri Gagarin, Uçuş kontrol merkezindeki tıbbi teknisyen Valentina Goryacheva ile evlendi. Bu evlilikten doğan iki kızı vardı: 1959’da Lena ve Mart 1961’de babasının meşhur uçuşundan bir ay önce Galina dünyaya gelmiştir.

Yuri Gagarin’in ölümü

Her ne kadar Yuri Gagarin bir deneme uçuşu sırasında hayatını kaybetse de ölümü hakkında çok sayıda komplo teorisi üretilmiştir. Ancak gerçek tam anlamıyla 2013’te kozmonot Alexey Leonov, Gagarin’in son uçuşuyla ilgili gizli bilgileri paylaşmasıyla ortaya çıktı. Bilinmeyen bir nedenden ötürü, Su-15 savaş uçağı Gagarin ve Seryogin’in uçağının yakınında belirmiş ve hava akımına kapılan Gagarin’in uçağı MiG-15UTI’yi spiral olarak hareket ettirmişti. Pilotlar da uçağı dengeleyemeden yere çakılıp hayatlarını kaybetmişlerdi.

Yuri Gagarin hakkına ilginç bilgiler

  • Gagarin’in uçuşunun ne zaman olacağı basın tarafından net olarak bilinmese de Rus Haber Ajansı uçuş gerçekleştikten sonra yayınlanmak üzere 3 farklı mesajı hazır etmişlerdi. “Başarılı uçuş”, “Başarısızlık” ve “Sovyetler Birliği dışına iniş”

  • Gagarin kalkıştan saniyeler önce resmi emir yerine “poyekhali!” (“Gidiyoruz!”) şeklinde bir ifadede bulunmuştur. Bu efsanevi ifade Charles Dickens’ dan alıntıdır.

  • Tüm Sovyet okul çocukları, Gagarin’in görevinin çağrı kodunun “Kedr” (“Sibirya Çamı”) olduğunu bilirler.

  • Uçuşundan sonra Büyük Britanya Kraliçe’si Gagarin’i bir bardak çay içmeye davet etmiştir. Kraliçe Gagarin’in yanında durmuş ve onunla protokollere aykırı bir şekilde bir resim çektirmiştir. II. Elizabeth davranışının nedenini şöyle açıklamıştır: “Gagarin uzaya gittiği için artık bu Dünya’nın adamı sayılmazdı. Bu nedenle, onunla fotoğraf çektirmem protokolü ihlal eden bir hareket değildir.”

  • Gagarin’in Rus uzay programındaki önemi halen devam etmektedir. Soyuz uzay aracını kullanan mürettebatlar, Gagarin’in Kremlin Sarayındaki küllerinin gömülü olduğu anıtını her uçuş öncesi ziyaret edip karanfil bırakmaktadırlar.

  • Gagarin genellikle Rusya’daki küçük çocuklara karakter ve kahramanlık örneği olarak gösterilir.

  • 1993 yılında, Air Transport dergisinde yayınlanan bir habere göre Gagarin’in uçuşundan önce Ruslar 1957, 58 ve 59 yıllarında üç gizli uçuş deneyi gerçekleştirmişlerdir. Ancak bu deneyde yer alan üç pilot da yaşamlarını yitirmiştir. Bu haber hiçbir uzay uzmanı tarafından yalanlanmamıştır.

Kitap tavsiyesi

Yuri Gagarin-Kaşifler

 

 

Kaynaklar: Kaynak-1  Kaynak-2

 

İlginizi çekebilir:

Carl Sagan Kimdir

Edwin Hubble Kimdir?

Neil Armstrong Kimdir?

Stephen Hawking Kimdir?

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

eleven + 11 =