Ay’ın Evreleri

Yazıyı Sosyal Medya Hesaplarında Paylaş

Ayın evrelerine neyin sebep olduğunu hiç merak ettiniz mi? Hepimiz görünüşünün zamanla değiştiğini biliyoruz. Ama neden?
Bu yazımızda “Ay’ın evreleri nelerdir?” “Nasıl oluşur?” inceleyeceğiz. Kısacası Ay’ın evreleri hakkında bilgi vermeye çalışacağız.

Ay’ın Evreleri

Ay’ın evreleri, Dünya’daki bir gözlemcinin gördüğü Ay’ın aydınlık yüzünün, Ay’ın toplam görünür yüzeyine oranını belirtir. Ay tıpkı Dünya gibi, bir ışık kaynağı değildir yani kendinden ışık saçmaz. Güneşten aldığı ışığı yansıtır. Bu yüzden, Ay’ın Dünya ve Güneş’e göre konumuna göre belli bir kısmı aydınlık diğer kısmı ise karanlık olarak gözükür.

Hilal, yarımay, dolunay gibi şekillerde görünür ve bunlara Ay’ın evreleri denir.

Ay’ın evreleri sonsuz bir döngüde devam etmektedir. Fakat şöyle bir durum söz konusu. Bu döngü 29 gün 5 saat sürdüğü için evreler her ayın aynı günlerine denk gelmezler.

Bir aylık süre içerisinde Ay’ın sekiz adet evresi vardır. Bunlar sırasıyla Yeni Ay, Hilal, İlk Dördün, Şişkin Ay, Dolunay, Şişkin Ay, Son Dördün ve Hilal’dir.

Ay’ın hangi tarihte, hangi evrede olduğuna bakmak için linkteki bağlantıya tıklayarak gideceğiniz sayfada görebilirsiniz. Burada istediğiniz tarihi seçip, bulunduğunuz yarımküreyi belirleyerek Ay’ın o anki evresinin nasıl olacağını görebilirsiniz.

Yeni Ay

Kaynak: NASA’s Scientific Visualization Studio

Yeni Ay, Ay’ın evrelerinin ilk aşamadır. Ay’ın, Güneş ve Dünya arasında ve aynı hizada  olduğu andır. Yeni bir Ay normalde Dünya‘dan görülemez. Bunun sebebi Ay’ın yalnızca karanlık tarafı gezegenimize bu noktada bakmasıdır. Eğer o anda  Güneş tutulması varsa bu süre zarfında Yeni Ay görülebilir.

Hilal

Kaynak: NASA’s Scientific Visualization Studio

Yeni Ay’dan sonra Ay’ın ince bir şeridi görünür hale geldiği an, ilk orta evre, Hilal’in başlangıcıdır. Hilal, Ay’ın  Güneş’in doğusunda olduğu zaman gerçekleşmektedir. Dünya’dan bakıldığında Ay ters bir C  harfi gibi görünür. Bu aşamada Ay’ın %1-%49,9’luk kısmı aydınlık durumlarda olabilir.

Geçmişte bazı kültürlerde  Yeni Ay’a “karanlık ay” da denirdi. Daha sonra gelen Hilal ise, Yeni Ay olarak adlandırılırdı. Bul tanım bazı kültürlerde hala kullanılmaktadır. Örneğin İslami takvimde ayların başlangıcını tanımlamaktadır.

İlk Dördün

Kaynak: NASA’s Scientific Visualization Studio

Yeni ay evresinden bir hafta sonra görülen evredir. Ay’ın Dünya’ya bakan yüzünün sağ yarısının aydınlık olduğu evredir. İlk Dördün genellikle Yarım Ay olarak da adlandırılır, çünkü Ay yüzeyinin % 50’sinin aydınlıktr. Batı Kültüründe, Kameri aylar(Ay’ın tam bir devrine göre hesap edilen ya da Ay’ın devinimine göre düzenlenen süre.) dört ana ve dört ara ay evresine ayrılır. İlk Dördün de adını buradan almaktadır.

Şişkin Ay

Kaynak: NASA’s Scientific Visualization Studio

Şişkin Ay, ilk dördün evresinden dolunay evresine geçerken görülen bir ara evredir. Bu dönemde, Ay’ın aydınlatılan kısmı %50,1’den % 99,9’a yükselir. Bazı istisnalar dışında, Şişkin Ay öğleden sonra gün boyunca yükselir. Genellikle akşamları görülür ve gece yarısından sonra batar. Teknik olarak, bu aşama Dolunay’a kadar devam eder.

Dolunay

Kaynak: NASA’s Scientific Visualization Studio

İlk dördünden bir hafta sonra görülmektedir. Ay’ın, Dünya’ya bakan yüzünün tamamen aydınlık olduğu evredir. Dolunay, Güneş ve Ay, Dünya’nın ters tarafında aynı hizaya girdiğinde gece gökyüzünde görünür. Teknik olarak, dolunay sadece bir dakika sürer. Ancak Ay diskinin %98’inden fazlası aydınlıkken de görülebilir. Dolunay’da, Ay’ın tüm yüzü Güneş ışınları tarafından aydınlatılır ve aksi takdirde karanlık geceleri aydınlatacak kadar parlak olabilir. Dolunay zaman zaman Dünya’nın gölgesinden geçtiğinde, ay tutulmasına neden olur.

Dolunay Yörüngesinin Dünya’ya en yakın veya en uzak noktalarına yaklaştığında, Supermoon yani Süper Ay veya Micromoon yani Mini Ay oluşabilir.

Süper Ay

Ay’ın merkezi, Dünya’nın merkezinden 360.000 kilometre kadar bir mesafede olduğunda meydana gelir ve gökyüzünde büyük ve daha parlak olarak görünür.

Mini Ay

 Ay’ın merkezi, Dünya’nın merkezinden 405.000 kilometre kadar bir mesafede olduğunda gerçekleşir. Bir Mini Ay Süper Ay’a göre daha uzak olduğundan dolayı, Süper Ay’dan yaklaşık %14 kadar daha küçük görünür.

Mavi Ay nedir?

Mavi ay, nadir görülen bir olaydır. Ay takvimindeki ay ile güneş takvimindeki ay arasındaki gün farkından dolayı bazı aylarda iki defa dolunay gerçekleşir. Bu ikinci dolunaya mavi ay denir. 

Bir diğer tanıma göre normal zamanlarda bir mevsimde 3 kez dolunay olur. Ancak eğer bir mevsimde 4 dolunay olursa, bunların üçüncüsü ‘Mavi Ay’ olarak tanımlanıyor. 

Şişkin Ay

Kaynak: NASA’s Scientific Visualization Studio

Ay’ın, dolunaydan son dördün evresine geçerken görülen ara evre Şişkin Ay evresidir. Ayın görünür yarısının aydınlatılan kısmı bu dönemde azalır. Bu dönemde, Ay’ın aydınlatılan kısmı% 99,9’dan% 50,1’e düşmektedir.  Teknik olarak, bu aşama Dolunay anı geçtikten hemen sonra başlar. Bununla birlikte, Ay yüzeyinin% 98 ila% 99’unun aydınlatıldığı Şişkin Ay evresinin ilk aşamasını Dolunay’dan ayırt etmek zor olabilir.

Son Dördün

Kaynak: NASA’s Scientific Visualization Studio

Dolunay evresinden bir hafta sonra görülen evredir. Ay’ın, Dünya’ya bakan yüzünün sol tarafının aydınlık olduğu evredir. Ay yüzeyinin% 50’sinin aydınlatıldığını görebiliriz ve Ay’ın aydınlık kısmı yarım daire şeklinde görülür.

Batı Kültüründe, Kameri aylar(Ay’ın tam bir devrine göre hesap edilen ya da Ay’ın devinimine göre düzenlenen süre.) dört ana ve dört ara ay evresine ayrılır. Son Dördün de adını buradan almaktadır.

Hilal

Kaynak: NASA’s Scientific Visualization Studio

Ay, Güneş’in batısında olduğu durumda gerçekleşir. Dünya’dan bakıldığında Ay “C” harfi gibi görülür. Güneş, bu Ay evresi boyunca Ay’ın görünür bölümünün yarısından daha azını aydınlatır ve bazen Ay’ın sonuna doğru yeryüzündeki güneş ışığını görebilirsiniz. Bu aşamada Ay’ın %49,9-%0,1’lik kısmı aydınlık durumlarda olabilir.

 

Kaynaklar: Kaynak-1

Kaynak-2

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

eighteen + 11 =